Większość systemów BMS nie spełni wymagań EPBD dla BACS — i nie chodzi o ich wiek

Nie chodzi o to, czy masz automatykę

Zacznijmy od zakresu. Dyrektywa nie pyta, czy budynek ma system automatyki — pyta, czy BACS kontroluje co najmniej 80% mocy znamionowej (cieplnej) klimatyzacji oraz 80% mocy elektrycznej wentylacji, i to zarówno urządzeń głównych, jak i końcowych.

W wielu obiektach centrala siedzi w systemie BMS, a urządzenia końcowe w strefach żyją własnym życiem — i próg 80% nagle przestaje się domykać. Dyrektywa oczekuje też możliwości zmiany nastaw urządzeń HVAC oraz optymalizacji między połączonymi systemami, a nie tylko sterowania każdym z osobna. I ma się to dziać automatycznie.

Pomiar i analiza: dane muszą coś robić

Drugi obszar to pomiar i analiza — i tu nie wystarczy, że licznik gdzieś wisi. Dane z liczników mają trafiać do BACS z co najmniej godzinową rozdzielczością i podlegać analizie pod kątem możliwej optymalizacji energii. Zużycie HVAC ma być rejestrowane przynajmniej raz dziennie i porównywane z punktem odniesienia — inną instalacją w tym samym budynku albo tym samym budynkiem w poprzednim okresie. Dane procesowe, np. odchylenie od projektowego COP pompy ciepła, mają być analizowane względem zdefiniowanych baz.

Większość systemów BMS pokazuje te dane na ekranie — ale niewiele z nich cokolwiek z nimi samodzielnie robi.

Automatyczne wykrywanie usterek

Trzeci obszar to automatyczne wykrywanie. Dyrektywa, w ślad za normą EN ISO 52120, oczekuje automatycznego wykrywania usterek urządzeń HVAC, badania utraty sprawności technicznej oraz wskazywania urządzeń pracujących w trybie ręcznego obejścia — wszystko rejestrowane centralnie, z diagnostyką prowadzącą do działań naprawczych przy powtarzających się odchyleniach.

Ręczny bypass zostawiony przez serwis trzy miesiące temu to klasyk, którego zwykły BMS nie widzi.

Informowanie obsługi

Czwarty obszar dotyczy osób z obsługi. BACS ma rzetelnie i szybko informować osobę odpowiedzialną o marnotrawstwie energii i spadku komfortu — nie tylko że coś szwankuje, ale gdzie i jak zareagować, łącznie z usterkami urządzeń głównych. W nowych i modernizowanych budynkach dochodzi monitoring jakości powietrza z co najmniej 80% powierzchni: temperatura, wilgotność i CO2 jako wskaźnik czystości, rejestrowane co najmniej godzinowo.

Od posiadania automatyki do zarządzania budynkiem

W projektach widzimy powtarzalny wzorzec: system działa, wygląda dobrze na ekranie i mierzy mnóstwo rzeczy, a mimo to nie realizuje znacznej części funkcji, które dyrektywa traktuje jako obowiązkowe.

EPBD przesuwa ciężar z posiadania automatyki na faktyczne i automatyczne zarządzanie energetyką budynku — a to dwie skrajnie różne rzeczy. Dla zarządców oznacza to jedno: warto już dziś zweryfikować własne obiekty pod kątem konkretnych funkcji BACS, zanim zrobi to za nich termin ustawowy.