Opłata mocowa 2027: cztery stawki zamiast jednej i od czego właściwie zależą

Cztery stawki zamiast jednej

Na 2027 r. stawki dla odbiorców rozliczanych od energii pobranej wynoszą kolejno 192,50, 214,10, 198,40 i 195,00 zł/MWh netto. Dla porównania, w 2026 r. obowiązuje jedna stawka 219,40 zł/MWh.

Godziny się nie zmieniają: opłata obejmuje dni robocze od 7:00 do 22:00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, i jest to piętnaście godzin jednakowych we wszystkich czterech kwartałach.

Skąd się biorą te kwoty

W uproszczeniu: koszt rynku mocy przypadający na tę grupę odbiorców dzielimy przez wolumen energii objęty opłatą.

W liczniku siedzą przede wszystkim zakontraktowane obowiązki mocowe, waloryzacja umów wieloletnich, koszty rozliczeń i korekta salda rachunku. Aukcja uzupełniająca na 2027 r., przeprowadzona 3 września 2026 r., zamknęła się ceną 325,55 zł/kW/rok przy wolumenie 7480,733 MW - co daje koszt rzędu 2,43 mld zł. Do kosztu dolicza się ponadto 35% prognozowanego deficytu salda rachunku, jeżeli jest ono ujemne; dla 2026 r. wskaźnik wynosił 25%.

W mianowniku jest wolumen energii pobranej w godzinach objętych opłatą, skorygowany o współczynniki zależne od dobowego profilu poboru.

Zależność jest prosta i warto ją mieć z tyłu głowy przy każdej dyskusji o przyszłych stawkach: przy tej samej puli kosztów mniejszy wolumen oznacza wyższą stawkę za MWh.

Współczynnik profilu: od 0,17 do 1

To jest ta część wzoru, która dotyczy konkretnej firmy, a nie całego rynku.

Kategorię wyznacza się osobno dla każdej doby roboczej, porównując średni pobór w godzinach szczytu ze średnim poborem poza szczytem. Im mniejsza nadwyżka, tym niższy współczynnik:

• K1 - współczynnik 0,17, gdy pobór w szczycie przewyższa pobór poza szczytem o mniej niż 5%,
• K2 - 0,50, przy nadwyżce od 5% do poniżej 10%,
• K3 - 0,83, przy nadwyżce od 10% do poniżej 15%,
• K4 —-1,00, przy nadwyżce 15% lub większej.

Różnica między K4 a K1 to niemal sześciokrotność opłaty przy tym samym zużyciu. I nie jest to kwestia tego, ile energii firma pobiera, lecz tego, jak rozkłada ten pobór w dobie.

Dlaczego drugi kwartał jest najdroższy - i czego nie wiemy

Rozkład kwartalny jest ciekawy: najniższa stawka przypada na pierwszy kwartał, najwyższa na drugi.

Sam koszt aukcji tego nie wyjaśnia. Liczy się również wolumen energii, na który rozkładamy koszt - a ten różni się między kwartałami. Bez pełnych danych wejściowych użytych przez URE nie da się jednak ustalić, jaki udział mają poszczególne czynniki. Warto o tym pamiętać, zanim ktoś wyciągnie z różnicy między kwartałami wniosek o kierunku, w którym zmierza cały mechanizm.

Co dalej

Rok 2028 jest ostatnim rokiem dostaw objętym obecnym mechanizmem aukcji uzupełniających. Od 2029 r. ten koszt odpada, ale pozostają inne umowy, w tym części bloków węglowych, a dochodzą nowe moce i waloryzacja.

Aukcja główna na 2030 r. zakończyła się dla jednostek polskich ceną 465,02 zł/kW/rok. Forum Energii szacuje, że w 2030 r. opłata dla biznesu i przemysłu wyniesie około 222,8 zł/MWh w wartościach bieżących - czyli o 3,3 zł/MWh więcej niż w 2026 r. Ta sama analiza wskazuje, że dla firm o płaskim dobowym profilu poboru kwota będzie znacznie niższa.

Innymi słowy: obniżki z 2027 r. nie są trwałym trendem. W horyzoncie kilku lat wracamy mniej więcej do punktu wyjścia - z tym że rozpiętość między firmami o różnych profilach pozostaje.

Na co mamy wpływ

Dużą część przyszłych kosztów ustaliły już aukcje. Koszt rynku mocy w liczniku i wolumen całego rynku w mianowniku to wielkości, na które pojedyncza firma nie ma żadnego wpływu.

Został współczynnik profilu. Różnica między 0,17 a 1 jest wyznaczana każdego dnia roboczego na podstawie tego, jak firma rozkłada pobór między pasmo 7:00–22:00 a resztę doby - i to jedyna pozycja w tym równaniu, którą da się zmienić decyzją operacyjną, a nie negocjacją.